Na co liczą Polacy w starości? Perspektywy emerytalne budzą niepokój
Żyjemy coraz dłużej i rzadziej chorujemy, co bez wątpienia cieszy. Jednocześnie ten optymistyczny trend generuje ogromne wyzwanie dla krajowego systemu finansowego. Pula składek odprowadzanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w trakcie całej kariery zawodowej musi wystarczyć na znacznie dłuższy okres pobierania świadczenia. W praktyce oznacza to jedno – comiesięczne przelewy od państwa będą drastycznie maleć w relacji do naszych ostatnich zarobków.
Kluczowym pojęciem w tej dyskusji pozostaje tzw. stopa zastąpienia, czyli relacja pierwszej emerytury do ostatniej pensji przed zakończeniem pracy. O ile obecnie wskaźnik ten oscyluje jeszcze w granicach 50 procent, o tyle prognozy ZUS nie pozostawiają złudzeń. W 2040 roku stopa zastąpienia spadnie do około 43 proc., w 2050 roku wyniesie 34 proc., a w 2060 roku osiągnie zaledwie 24,6 proc. Taka perspektywa sprawia, że wielu obywateli szuka alternatywnych form zabezpieczenia na jesień życia.
Jak zabezpieczamy przyszłość?
Choć świadomość nadchodzących zmian rośnie, a badania rynku pokazują, że ponad połowa osób aktywnych zawodowo podejmuje dodatkowe działania finansowe, formy tego wsparcia bywają zaskakujące. Część ankietowanych wprost wskazuje na gry losowe jako element swojej strategii finansowej na starość. Z badań opinii wynika, że co dziesiąty lub co ósmy Polak żartobliwie bądź całkiem serio traktuje wygraną w totka jako koło ratunkowe.
Oczywiście poleganie na szczęściu w kolekturze to skrajny przykład. Znacznie częściej wybieramy bardziej tradycyjne, choć nie zawsze optymalne metody. Wśród najpopularniejszych form budowania kapitulacji królują zwykłe konta oszczędnościowe, lokaty bankowe czy gotówka trzymana w domowej skarpecie. Z kolei bardziej zaawansowane instrumenty, takie jak Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK), Indywidualne Konta Emerytalne (IKE) czy Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE), wciąż mają mniejszą skalę wykorzystania, niż mogłoby to wynikać z powagi sytuacji.
Praca na własny rachunek
Skoro państwowa emerytura nie zaspokoi podstawowych potrzeb, naturalnym krokiem staje się wydłużenie aktywności zawodowej. Ustawowe podniesienie wieku emerytalnego budzi ogromny opór polityczny i społecznym echem odbija się w debacie publicznej. Z tego powodu decyzja o dalszej pracy pozostaje w rękach samego pracownika. Badania pokazują jednak pewne rozdwojenie jaźni. Z jednej strony ponad połowa Polaków nie planuje odkładać momentu przejścia na zasłużony odpoczynek. Z drugiej strony ponad 40 procent deklaruje gotowość do pracy po Osiągnięciu wieku emerytalnego, jeśli realnie podniesie to ich przyszłe świadczenie.
Eksperci powtarzają, że kluczem do przetrwania na emerytalnym rynku jest edukacja finansowa i systematyczność od najmłodszych lat. Liczenie na cudowny traf czy łut szczęścia w grach liczbowych może okazać się bolesnym zderzeniem z rzeczywistością, gdy koszty życia zaczną przewyższać comiesięczne wpływy z ZUS-u.
Źródło: www.parkiet.com
